Zaken doen in Rusland: een lezing

Op 3 juni 2013 organiseerde de Vlaamse kamer van koophandel voor Rusland, Wit-Rusland en Kazachstan haar derde activiteit dit jaar: lezingen van twee zakenlui, Russisch (Andrej Jakimov, www.metrotile.ru) en Belgisch (Paul Stulens, http://www.flandersinteriors.com/), over wat het betekent om zaken te doen met Rusland.

De Vlaamse kamer is een nieuw initiatief, gericht op Vlaamse ondernemers die zaken willen doen in Rusland. De organisatie staat nog in haar kinderschoenen, maar er staan wel al een aantal interessante projecten in de steigers. Indien u geïnteresseerd bent, kunt u contact opnemen met Jeroom Joos van advocatenkantoor Van Hoorebeke (www.vanhoorebeke.be), een van de drijvende krachten achter het initiatief.

De lezing die me het meest is bijgebleven, was die van Andrej Jakimov, de Russische verdeler van de producten van het Belgische Metrotile (http://www.metrotile.be/). Het was een zeer algemene lezing, bestemd voor personen die nog geen zaken doen met Rusland, die een aantal elementaire zaken behandelde, zoals transport, certificering, douaneformaliteiten en belastingen in Rusland.

Hieronder volgt een korte samenvatting met de belangrijkste punten van de lezingen, per onderwerp.

Transport van België naar Rusland

In tegenstelling tot wat algemeen wordt aangenomen, is maritiem transport over de Baltische zee helemaal niet trager dan wegtransport. Het is zelfs goedkoper dan wegtransport. Zo kost het verschepen van een container van Antwerpen naar Sint Petersburg gemiddeld € 1.500, voor een container van 40 voet is dat € 1.800. De prijzen voor wegtransport, daarentegen, schommelen tussen de € 5.000 à € 6.000 per vrachtwagen.

Hoewel in de winter de Finse Golf dichtvriest, is vrachtvervoer per schip niet onmogelijk. Voor een klein supplement wordt de weg met een ijsbreker vrijgemaakt. U moet er enkel rekening mee houden dat het traject gemiddeld een dagje langer duurt.

Anders is het gesteld met wegtransport. Volgens Andrej Jakimov is wegtransport van België naar Rusland duur en niet de snelste oplossing.

Naar Rusland bestaan er twee routes: de eerste via Wit-Rusland en Smolensk en de tweede via de Baltische staten.

De tweede route is vaak goedkoper, maar onbetrouwbaar. De Baltische staten leven met Rusland op gespannen voet, wat nu en dan zorgt voor gesloten grensposten en dagenlange files. U bent er dus nooit zeker van wanneer uw vracht ter plekke zal zijn.

Indien wegtransport de enige optie is, kies dan voor de route via Wit-Rusland: die is stabieler.

Lichte en dure vrachten kunt u naar Rusland opsturen per vliegtuig. Maar let op bij het dedouaneren. Een vracht dedouaneren op een van de luchthavens van Moskou of in Sint-Petersburg, is een helletocht door het maaswerk van corrupte ambtenaren. Een goede remedie is deze steden vermijden en je vracht versturen naar een middelgrote regionale stad als Nizjnij Novgorod of Voronezj. Daar is de weg naar de nodige persoon korter en stoot u op minder struikelblokken bij het dedouaneren.

Uw exportproduct certificeren in Rusland

Voor de export van uw productie naar Rusland hebt u altijd een certificaat van overeenkomst nodig (het GOST-certificaat). Dit certificaat wordt afgeleverd door het Russische agentschap voor standaardisering, Rosstandart (http://standard.gost.ru/wps/portal/). U kunt deze certificering natuurlijk opdragen aan uw (toekomstige) Russische distributeur. Als u nog geen distributeur in Rusland hebt, is een certificaat op zak een mooie troef. In Europa zijn er een aantal bedrijven die diensten verlenen voor het afleveren van een GOST-certificaat, bv. http://www.din-gost.de/.

Voor bepaalde groepen producten zijn bijkomende certificaten vereist. Dit is bijvoorbeeld het geval voor bouwmaterialen en voeding (sanitaire certificaten).

Opgelet: het is een slecht idee om meteen een grote bestelling naar Rusland te sturen, ook al denkt u alle vereiste documenten te kunnen voorleggen. Vaak gebeurt het dat u toch iets over het hoofd hebt gezien. Stuur eerst een testpartij op en peil naar de reactie van de douane.

Douaneformaliteiten

De minimale douanewaarde van uw product (een officiële minimumprijs per stuk of per kilo, in het Russisch: минимальная таможенная стоимость) is een probleem dat vaak over het hoofd wordt gezien. De douanewaarde ligt echter soms tweemaal hoger dan de prijs af fabriek. Is dat het geval, dan moet de invoerder hogere taksen betalen.

Enkel indien u aan de hand van een rechtstreeks contract met uw Russische klant kunt aantonen dat deze prijs af fabriek overeenstemt met wat werkelijk is betaald, kunt u een vermindering van de taksen verkrijgen, maar dat is geen sinecure. Vaak moet dit via de rechtbank gebeuren.

Bij onderhandelingen met uw douanebroker is de minimale douanewaarde het eerste wat u moet bespreken. Deze waarde bepaalt immers de taksen die later betaald moeten worden.

Opgelet: de Russische douane past de lijst met minimale douanewaarden regelmatig aan. Deze aanpassingen vinden bovendien meestal plaats in het begin van het seizoen, wanneer de vraag het grootst is!

De douanetaks schommelt tussen de 5% en de 20%, afhankelijk van het product. U kunt het douanetarief voor uw product hier opzoeken, in de lijsten met algemene douanetarieven van de Douane-Unie tussen Rusland, Wit-Rusland en Kazachstan: http://www.tsouz.ru/db/ettr/ettwto/Pages/default.aspx.

Bij dit bedrag komt ook een BTW van 18 %. Pas na betaling hiervan geeft de douane de vracht vrij.

Varia

Andere onderwerpen die op de lezing werden aangekaart:

  • Welk product aanbieden op de Russische markt? De Russische markt snakt naar nieuwe, hoogtechnologische en geavanceerde producten;
  • Belastingen in Rusland: salarissen voor Russische medewerkers: 43,2 % bovenop het salaris voor sociale en aanverwante bijdragen; 18 % BTW betalen bij de verkoop; 20 % belasting op de nettowinst; dividendbelasting van 15 % voor vennootschappen;
  • Verminderen van financiële risico’s: zoek naar een partner die mee investeert in het opbouwen van uw merknaam, liefst een partner met exclusiviteit;
  • Klantenbinding: nodig leveranciers uit naar België, voor een fabrieksbezoek en sightseeing;
  • Direct contact met de bedrijfsleider is in Rusland, waar minder wordt gedelegeerd dan hier, heel belangrijk voor het succes van uw onderneming;
  • Wat is de prijs van uw product tegen wanneer het in het magazijn van uw Russische leverancier ligt? 175 % van de prijs af fabriek.

photo credit: Håkan Dahlström cc

Een visum voor Rusland aanvragen

Sinds oktober 2012 beschikt het Russische consulaat over een apart visumcentrum. Dit betekent dat je niet langer uren in de regen en wind moet staan om je aanvraag in te dienen.

Bovendien moet je het visumaanvraagformulier voortaan ook eerst online invullen (maar daarna wel afdrukken). Denk wel eerst goed na over je geheime vraag. Vergeet voor het invullen zeker niet je paspoort, je voucher of uitnodiging en je reisverzekering bij de hand te hebben, want zonder deze gegevens kan je de aanvraag niet indienen. Voor bijkomende tips over het invullen van je aanvraag, is dit document met Application tips handig.

Bij het afdrukken moet je er ook op letten dat je A4 kiest en dat je het paginaformaat niet wijzigt (geen automatisch aanpassen aan paginagrootte in de printerinstellingen).

Het Russische alfabet leren

Het eerste grote struikelblok wanneer je Russisch leert, is het Cyrillische alfabet. Met deze tool kan je alvast de uitspraak van de letters oefenen en ze groeperen, zodat je ze eenvoudiger kan memoriseren. Vergeet niet je luidsprekers aan te zetten, want als je op een letter klikt, hoor je hoe hij klinkt! Onder de toepassing volgt wat uitleg over het alfabet.

Cyrillisch alfabet

Het Russische alfabet

Het Russische alfabet telt 33 letters. Dat zijn er dus 7 meer dan bij ons. Dit alfabet bestaat sinds de 10de eeuw en is gebaseerd op het glagolitisch, ontworpen door de monniken Kyrill en Methodius, die waren gearriveerd uit Byzantium om de Slaven te kerstenen en naar een manier zochten om de klanken van de Slaven ten boek te brengen en het evangelie te vertalen. Vandaar de naam van het alfabet: Cyrillisch. Het is een combinatie van Griekse, Glagolitische en Hebreeuwse letters.

Met de tool hierboven kan je het Russische alfabet, voor jouw leergemak, onderverdelen in vier aparte groepen:

  1. Gemakkelijke letters: ondanks de duidelijke verschillen, zijn er heel wat letters die perfect overeenkomen met de onze;
  2. Verwarrende letters: er zijn echter ook letters die zoveel lijken op de onze, dat je ze de hele tijd door elkaar haalt;
  3. Letters uit het Grieks: wie ooit Grieks heeft geleerd, in een vorig leven, beschikt over een concurrentievoordeel: dat zijn al 10 letters minder om onder de knie te krijgen;
  4. Nieuwe letters: en dan is er de laatste categorie: letters die je in geen enkel ander alfabet terugvindt. Al bij al zijn het er niet zoveel
    (13), en ze zien er zo vreemd uit dat ze gemakkelijk te leren zijn. Hoe paradoxaal dat ook mag klinken: het waren de eerste letters waar ik zo snel mee weg was!

Veel succes ermee! Als je opmerkingen hebt over de werking, laat me iets weten in een e-mailtje (contact@nicolasseveryns.be). Wil je op de hoogte blijven van nieuws over Russisch en Rusland? Schrijf je dan in op mijn nieuwsbrief. En vergeet dit bericht zeker niet leuk te vinden op Facebook!

foto: ~ Phil Moore , cc

Voeg je website toe aan Russische zoekmachines

Het aantal Russische internetgebruikers behoort tot het grootste van Europa, maar ze zijn ook het meest geïsoleerd. Bijna alle grote spelers, zoals Google en Facebook, hebben een analoog in Rusland. Als je dus wil dat Russische internetgebruikers je website vinden, is het niet genoeg om ze in het Russisch te vertalen. Je moet ze ook toevoegen aan een Russische zoekmachine.

Maar 25% van de Russische internetgebruikers zoekt met Google. Het merendeel gebruikt de plaatselijke variant, yandex.ru. Ook Facebook heeft een Russisch broertje, vk.com (vroeger vkontakte.ru), dat in Rusland veel populairder is dan Facebook.

Om succesvol aanwezig te zijn op het Russische internet, moet je je site dus toevoegen aan Yandex. Yandex heeft zoals Google en Bing een pagina voor webmasters. Die vind je op de volgende link: http://webmaster.yandex.ru/. Je kan inloggen met je Facebook-account, voegt je URL toe en daarna vraagt Yandex om een stukje html of txt aan je site toe te voegen, om te bewijzen dat je er de eigenaar van bent. Van zodra je het verificatieproces hebt doorlopen, krijg je gratis toegang tot alle statistieken die Yandex over je site verzamelt, zoals wanneer je op Yandex-pagina’s verschijnt en met welke zoekwoorden, welke positie je bekleedt en hoeveel er op je links geklikt is, enz.

Indien je hier hulp voor nodig hebt, mag je steeds met mij contact opnemen.

Een Russische naam transcriberen

Met de toepassing hieronder kunt u een Russische naam transcriberen (translitereren) naar Latijns schrift. De toepassing geeft u de keuze tussen de norm die de Russische overheid gebruikt of de transcriptieregels die gelden voor het Nederlands. De eerste is handig voor officiële documenten, visa en dergelijke, terwijl de andere handig is voor de juiste schrijfwijze van Russische schrijvers, steden, werken en woorden.

Meer informatie hierover vindt u in mijn artikel over transcriptie in en van het Russisch, dat u hier kunt lezen.

Transcriptie Russisch-Nederlands

Transcriptie zorgt vaak voor problemen bij vertalingen van en in het Russisch. Vooral bij het vertalen van officiële documenten is de schrijfwijze van eigennamen gevaarlijk terrein.

Voor het Russisch en het Nederlands bestaan vaste transcriptieregels. Toch ontstaan er vaak misverstanden en lopen mensen op verschillende documenten met meerdere verschillende versies van hun naam rond. Dat is te wijten aan de verschillende transcriptiesystemen die worden gebruikt.

Problemen bij de transcriptie van het Russisch naar het Nederlands

Ter illustratie volgt een gewone Russische naam, en de mogelijke varianten: Людмила Михайловна Чекасина.

Het Russische systeem

Ten eerste is er het Russische systeem, dat wordt gebruikt voor het transcriberen van de namen in Russische paspoorten (de Russische transliteratienorm voor paspoorten: ГОСТ Р 52535.1-2006). De schrijfwijze die in deze paspoorten wordt gebruikt, wordt meestal gebruikt voor verdere administratieve handelingen in België (aanvragen nationaliteit, rijbewijs, enz.). Dat zorgt voor het volgende resultaat: LIUDMILA MIKHAILOVNA CHEKASINA. Probeer het zelf:

Deze transcriptie komt echter niet overeen met het Nederlandse of Franse (of Duitse) systeem, dat wordt gebruikt wanneer de vertaler niet beschikt over een officiële schrijfwijze (een Russisch paspoort). Maar wat als de klant achteraf een Russisch paspoort aanvraagt en merkt dat de schrijfwijze in dat paspoort anders is?

Het Belgische systeem?

België telt drie officiële landstalen, dus zijn er ook drie transliteratiesystemen.

Dezelfde naam in een transliteratie uit het Frans en het Nederlands (het Duits laat ik achterwege):

- Frans: Lioudmila Mikhaïlovna Tchekasina
- Nederlands: Ljoedmila Michajlovna Tsjekasina

Dit is een groot verschil met wat er in haar Russische paspoort staat: LIUDMILA MIKHAILOVNA CHEKASINA.

Probeer het zelf (transcriptie van Russische woorden in het Nederlands, volgens de geldende regels):

In België, zeker als mensen verhuizen van het ene taalgebied naar het andere, bestaat bovendien het risico dat deze systemen door elkaar worden gebruikt. Tel dit op bij de schrijfwijze in Russische paspoorten, en stel je de mogelijke problemen voor.

Problemen bij de transliteratie van het Nederlands naar het Russisch

Ook hier zijn er heel wat vreemde gebruiken. Wat doe je bijvoorbeeld met Engelse voornamen, zoals John of Zoe? Zeg je Йон of Джон, Зои of Зоэ? Onze tweeklanken ou en au worden beiden als ау getranscribeerd. Archaïsche schrijfwijzen, zoals Baert, en dubbele klinkers, worden samengetrokken tot één klinker. Een c, als k uitgesproken, wordt k.

Dat geeft onvermijdelijk problemen bij transcriptie terug naar de oorspronkelijke taal. Het is onmogeijk te weten hoe de Vlaamse en Nederlandse eigennamen eigenlijk worden geschreven, zeker als het om archaïsche schrijfwijzen gaat en/of er dubbele klinkers in voorkomen. Als je in een Russische tekst een naam leest van een persoon of een stad, is het vaak onmogelijk te achterhalen hoe de Latijnse variant eruitziet. Sommige Russische kranten (zoals Kommersant) plachten vroeger het Latijnse origineel tussen haakjes achter de transliteratie te zetten, zich bewust van het probleem.

Besluit

Ik zie niet echt een oplossing voor dit probleem. Aan Russen raad ik aan om waar mogelijk de schrijfwijze in het paspoort te bewaren. Aan Belgen die hun documenten in het Russisch moeten laten vertalen, raad ik aan hun kinderen geen Franse of Engelse voornamen te geven (grapje).

Handige links

Een goede site om transcripties van het Nederlands naar het Russisch te controleren is: http://www.artlebedev.ru/tools/transcriptor/dutch/

Online Russische woorden naar Latijnse letters translitereren, volgens de Russische norm: http://59travel.ru/default/index/passport/

Over het verschil tussen transcriptie en transliteratie: http://nl.wikipedia.org/wiki/Transcriptie_%28taal%29

Over transliteratie: http://nl.wikipedia.org/wiki/Transliteratie en: http://nl.wikipedia.org/wiki/Cyrillisch_alfabet

Waar en waarom apostilles plaatsen?

Een apostille is een stempel waarmee je in het buitenland kan bewijzen dat een document uit je land authentiek is en vice versa.

Stempel

Wanneer heb je een apostille nodig?

Er zijn twee situaties wanneer je documenten mogelijk van een apostille moeten worden voorzien:

  1. Je wilt Belgische documenten in het buitenland gebruiken
  2. Je wilt buitenlandse documenten in België gebruiken

Moet er ook een apostille staan op de vertaling?

Niet altijd. Als de vertaling gemaakt is in het land waar het document gebruikt zal worden, dan niet.

Twee concrete voorbeelden:

  1. Jij wilt gaan studeren in Rusland, maar de Russen hebben jouw Belgische diploma nodig om je in te schrijven. Opdat dit Belgische diploma als geldig (authentiek) zou worden erkend in Rusland, moet er een apostille op (die je kan halen bij de FOD Buitenlandse Zaken). De vertaling kan je laten maken in Rusland (dan is er geen apostille nodig) of in België (dan moet je op de vertaling ook nog eens een apostille laten zetten).
  2. Omgekeerd, jij bent Rus en je wilt Belg worden: de Belgische overheid wil je Russische geboortecertificaat zien, samen met een vertaling. Om de authenticiteit van het document te bewijzen, moet er een apostille op, afkomstig van de Russische autoriteiten. Als de vertaling in Rusland is opgesteld, dan moet die vertaling ook worden voorzien van een apostille. Is de vertaling echter gedaan in België, dan is een legalisatie door een Belgische rechtbank voldoende.

Waar kan je terecht voor een apostille?

Op de FOD Buitenlandse Zaken, van maandag tot vrijdag van 9u tot 12u30 en van 13u30 tot 15u30. Adres : Karmelietenstraat 27, 1000 Brussel. De documenten moeten in sommige   gevallen wel eerst worden afgestempeld door een andere overheidsdienst (Justitie voor beëdigde vertalingen, Onderwijs voor diploma’s).  Voor meer info kunt u terecht op de website van de FOD Buitenlandse Zaken.

Neem contact op met mij als u hier hulp voor nodig heeft.
Foto: CyberMacs, cc


Б – блатной, crimineel/kruiwagen

De woorden blat (блат) en blatnoj (блатной) zijn alomtegenwoordig in het hedendaagse Rusland. Ze maken zozeer deel uit van de Russische cultuur, dat een eenvoudige vertaling de lading onmogelijk kan dekken. ‘Blat’ betekent ‘kruiwagen’, ‘vriendjes op de juiste plaatsen’. ‘Blatnoj’ kan iemand zijn met goede connecties, maar het kan ook een crimineel zijn.

De letter Б is de Griekse bèta. Als kleine letter heeft hij weg van een varkensstaartje. Als hoofdletter doet hij denken aan een gedeukte 6.

Bron: criminalnaya.ru

Bron: criminalnaya.ru

De eerste vermelding van het woord in een woordenboek dateert uit 1908: blatnaja moezyka, gevangenismuziek. Russische blues?

Volgens de Russische en Engelse wikipediapagina is het afkomstig uit het jiddisch: blat (lijst). Het joodse misdaadmilieu van Odessa in het begin van de twintigste eeuw zou er aan de oorsprong van liggen. Een andere hypothese is het Poolse blat (beschutting, bescherming).

Rusland staat bekend om zijn gevangeniscultuur. Soms krijg je de indruk dat je er pas echt een man bent als je in de gevangenis hebt gezeten.

Een zoekopdracht voor dit woord is zeer exemplarisch. Hierna volgt een selectie van de leukste links: Poetin is zo blatnoj als maar zijn kanmooie illustratie van de betekenis van het woord : een combinatie van half ontblote vrouwen en mannen met tatouages en als apotheose een vrouw met tatouages, maar dat is al een overschot aan fantasie dat de grafische ontwerper parten speelde.

Solvabiliteit Russisch bedrijf controleren

Het is altijd interessant om te weten wat voor vlees je in de kuip hebt, zeker wanneer je werkt met een Russisch bedrijf.

Vroeger was het zo goed als onmogelijk om informatie over Russische bedrijven te weten te komen, maar sinds de komst van het internet komt hier met mondjesmaat verbetering in. Op de site skrin.ru kan je een uittreksel opvragen uit het verenigde register voor rechtspersonen van het Russische bedrijf waar je zaken mee wilt doen.

Als u mijn hulp hierbij nodig hebt, neem dan contact op met mij.