Б – блатной, crimineel/kruiwagen

De woorden blat (блат) en blatnoj (блатной) zijn alomtegenwoordig in het hedendaagse Rusland. Ze maken zozeer deel uit van de Russische cultuur, dat een eenvoudige vertaling de lading onmogelijk kan dekken. ‘Blat’ betekent ‘kruiwagen’, ‘vriendjes op de juiste plaatsen’. ‘Blatnoj’ kan iemand zijn met goede connecties, maar het kan ook een crimineel zijn. De letter Б is de Griekse […]

Ч – Членовоз – ledenkar

Tsjlenovoz is een samentrekking van tsjlen (lid, in dit geval van de communistische partij en haar opvolger Eén Rusland) en voz (van het werkwoord vozit’, voeren) en het betekent zoiets als ‘ledenkar’. De letter Ч/Tsj vond ik één van de eenvoudigst te onthouden letters uit het Russische alfabet, omdat het een sisklank is. En sisklanken […]

П – Пуцевать, Poetsen

De letter П is een deuropening. Het is ook een nietje. Je spreekt het uit als onze letter “p”. Eigenlijk is het de Griekse “pi”. Poetsevat’ (пуцевать) is een neologisme. Het is afkomstig van het Nederlandse woord poetsen en ik heb het alleen nog maar gehoord in Kortrijk, in de Russische winkel. Er is bij […]

З – Забрить в армию, recruteren

De З is onze z, getypt ziet het eruit als een 3 (drie), maar met de hand geschreven als onze ouderwetse z, met een lusje onderaan. Zabrit’ (Забрить), recruteren , komt van het werkwoord brit’ (брить), scheren. Zoals in het Nederlands, kan je aan Russische werkwoorden voorzetsels toevoegen om de betekenis te veranderen. Zo heb […]

Г – Гопник, uitschot

Ook de Г is niet de moeilijkste letter uit het Russische alfabet. Het is de Griekse letter gamma en je spreekt hem uit als de franse ‘g’, zoals in garçon (tenzij je in het Zuiden van Rusland woont, dichtbij de Oekraïnse grens: dan wordt het een ‘h’, uitgesproken op zijn West-Vlaams). Qua vorm doet het […]

Л – Лох, Naïeve idioot

Ook de Л is een gemakkelijke letter. Waar de П een huisje is, is de Л een tentje. Of een huisje waar een hond heeft tegen gescheten. Voor de kenners van het Grieks: de lambda. Uit de reeks onvertaalbare woorden, gevolg van de afwijkende Russische werkelijkheid: loch (лох), naïeve idioot. Het woord heeft echter vele […]

Д – Дерьмократия, Shitocratie

De Russische letter Д is onze ‘D’. Het is de Griekse letter delta. Het is een huisje. Gemakkelijk te herkennen in gedrukte tekst, maar opgelet in handgeschreven tekst: daar ziet de kleine letter д eruit als een ‘g’. Nog een leuk Russisch neologisme, alhoewel al minstens sinds midden jaren tachtig in gebruik: dermokratia(дерьмократия), een contaminatie […]

П – Портянки, Voetlappen

De Russische letter п of hoofdletter П, is onze P. П is de Griekse π, het huisje, of het nietje. Makkelijker kan het niet. En nu het woord, portjanki (портянки). Ik heb er twee Nederlandse vertalingen voor gevonden: beenwindels en voetlappen. Ik kies voor het laatste, omdat voetlappen ook in onze contreiën werden gebruikt. Voetlappen […]

Б – Бoрсетка, het polstasje

De letter б, of hoofdletter Б, is een makkelijke. Het is de Griekse letter bèta, of onze B met een lekje in het bovenste ballonnetje. Je spreekt hem uit als onze ‘b’. Niet te verwarren met de Russische letter B, die je uitspreekt als een zachte ‘V’, maar daarover later. Een barsetka (борсетка) is een […]