Ook de Г is niet de moeilijkste letter uit het Russische alfabet. Het is de Griekse letter gamma en je spreekt hem uit als de franse ‘g’, zoals in garçon (tenzij je in het Zuiden van Rusland woont, dichtbij de Oekraïnse grens: dan wordt het een ‘h’, uitgesproken op zijn West-Vlaams). Qua vorm doet het denken aan een winkelhaak.

De Gopnik (гопник) is de bewoner van de Russische slaapstad. Hij draagt een blauwe trainingsbroek met witte streepjes, maagdelijk witte sportschoenen en is kaalgeschoren, op een rijtje haar op het voorhoofd na, dat zorgvuldig met gel op een rijtje wordt gekamd. Hij luistert naar eurotechno en Russische shanson, klaagliederen in het Joe Dassin-paradigma, vertolkt door gewezen bajesklanten. Hij heeft iets met pitbulls en nieuwe gsm’s en is opgegroeid in een emotioneel niemandsland, omringd door de wanstaltige appartementsblokken van 12, 16 of 20 verdiepingen die over heel de ex-Sovjetunie verspreid staan.

Het woord zou ontstaan zijn net na de Russische revolutie van 1917, in het toenmalige Petrograd (nu Sint-Petersburg). Op de Ligovskij Prospekt, een zijstraat van de Nevskij Prospekt, vlakbij het Moskoustation, werd toen de Gorodskoje Obsjtsjezjitije Proletariata (Stedelijke Slaapzaal voor het Proletariaat), afgekort GOP opgericht. De slaapzaal, en al snel de buurt er rond, werd een vergaarbak voor het zogenaamde zwerfvuil van de maatschappij (otbrosy obsjtsjestva): hoeren, pooiers, zakkenrollers, straatlopers, gekken enz.

De Gopniki en hun levensstijl hebben ondertussen heel Rusland in hun greep. Het stijlicoon van deze kaste is Vladimir Poetin (en zijn kloon Dmitrij Medvedev), met zijn pimp roll en informeel taalgebruik. De invloed van de gopniki op het hedendaagse Rusland is te vergelijken met die van de Hunnen op het Europa van de vroege Middeleeuwen.

De Russische jongerensubcultuur wordt gekenmerkt door een onaflatende vijandschap tussen de rockers (рокеры) en de gopniki. Getuige hiervan is het lied Gopniki van de legendarische Russische rockgroep Zoopark (frontman: ‘Mike’ Naoemenko, overleden in 1991). Hier een opname uit 1987 van één van hun concerten in de Leningradse Rock-club:

2 reacties

  • Tom

    Bedankt voor de uitleg! Ik vroeg me al heel lang af wat een ‘gopnik’ was, maar was eerlijk gezegd te lui om het op te zoeken.
    Een afzonderlijk ‘dank je wel’ voor alle links naar interessante artikels en blogs.